Hoe AI de spelregels voor duurzame inzetbaarheid verandert
Kunstmatige intelligentie (AI), digitalisering en nieuwe technologie veranderen banen in hoog tempo. En dat merken werknemers zelf ook. Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025 blijkt dat 56% van de werknemers te maken had met veranderingen in het eigen werk. Dat ging bijvoorbeeld om nieuwe technologie (37%) of een andere manier van werken of leiding krijgen (29%). Vooral in de ICT en financiële dienstverlening verandert werk snel. Dat biedt kansen, maar zorgt ook voor nieuwe uitdagingen. Want hoe blijf je inzetbaar in een arbeidsmarkt die continu verandert?
Ontdek
meer
Volgens Simon Klomp, manager Innovatie en Kwaliteit Diensten bij a.s.r., wordt die vraag steeds urgenter. Niet alleen omdat functies veranderen, maar ook omdat wie langere tijd buiten het arbeidsproces staat, sneller dan voorheen de aansluiting met de arbeidsmarkt verliest.
Werk verandert sneller dan ooit
Verandering hoort bij werk. Maar door AI neemt de snelheid waarmee werk verandert sterk toe. Nieuwe technologie zorgt voor een snellere doorloop van processen, betere informatievoorziening en een andere inrichting van werk. In steeds meer functies nemen slimme systemen routinematige taken over. Daardoor houden medewerkers meer tijd over voor werk waarbij creativiteit, samenwerking en menselijk inzicht belangrijker zijn.
Voor veel werknemers heeft technologie vooral positieve effecten
Werknemers die technologie gebruiken in hun werk, noemden in 2025 drie voordelen het vaakst: het werk werd makkelijker (50%), ze konden meer informatie verwerken (48%), en ze konden meer werk doen in dezelfde tijd (42%) (NEA, 2025).
Naar CBS StatLine
Verwachtte veranderingen in het werk door technologische ontwikkelingen, 2022 en 2025
Bron: TNO-CBS
Tegelijkertijd heeft die ontwikkeling ook een keerzijde. Werk wordt niet alleen efficiënter, maar ook complexer. Doordat steeds meer routinematig werk verdwijnt, wordt vaker een beroep gedaan op de kennis en het probleemoplossend vermogen van werknemers. Daarnaast moeten zij nieuwe systemen leren gebruiken, processen aanpassen en hun kennis voortdurend bijhouden. Dat vraagt om aanpassingsvermogen en het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden.
De houdbaarheid van kennis en vaardigheden neemt af
Waar werknemers vroeger jarenlang op dezelfde kennis en vaardigheden konden bouwen, verandert werk nu veel sneller. Nieuwe technologie, automatisering, digitalisering en AI zorgen ervoor dat functies voortdurend in beweging zijn en kennis en vaardigheden sneller verouderen. Blijven leren en ontwikkelen wordt daardoor steeds belangrijker.
Die ontwikkeling is ook zichtbaar op wereldschaal. Volgens het Future of Jobs Report 2025 van het World Economic Forum (WEF) verwachten werkgevers dat 39% van de huidige vaardigheden tussen 2025 en 2030 verandert of veroudert.
Dat betekent niet dat vakkennis minder belangrijk wordt.
Wél vraagt de arbeidsmarkt steeds vaker om mensen die zich kunnen aanpassen aan nieuwe situaties en bereid zijn om nieuwe vaardigheden te leren.
Voor wie langdurig uitvalt, is dat extra lastig
Niet iedereen heeft daar evenveel grip op. Simon ziet het gevolg van deze ontwikkeling vooral bij mensen die langdurig uitvallen. Terwijl zij thuis zitten, verandert hun vakgebied:
ze verliezen niet alleen actuele kennis, maar ook werkritme, routine, professionele contacten en zicht op ontwikkelingen in hun vak. Daardoor groeit de afstand tot de arbeidsmarkt, en wordt terugkeer moeilijker.
Lukt terugkeer in het eigen werk niet meer? Dan komt daar nog een extra uitdaging bij: de arbeidsmarkt is intussen vaak veranderd, en functies vragen om andere vaardigheden dan voorheen. Wie dan overstapt naar ander werk, moet dus eerst nieuwe vaardigheden ontwikkelen. Dat kost tijd en energie, en juist daarom is goede begeleiding onmisbaar. Dat risico wordt verder vergroot door AI.
We moeten voorkomen dat medewerkers bij arbeidsongeschiktheid voor langere tijd stilstaan terwijl de arbeidsmarkt doorbeweegt.
Author
Author details
Uit onderzoek van het CBS over AI in de samenleving (2026) blijkt dat 75% van de Nederlanders verwacht dat AI bepaalde banen laat verdwijnen, en 65% denkt dat AI kan leiden tot verlies van kennis en vaardigheden van personeel. Volgens Simon benadrukt dit het belang om tijdens verzuim niet alleen te kijken naar herstel, maar ook naar ontwikkeling.
Waarom de oplossing voor de WIA-problematiek vóór de WIA begint
Van functies naar vaardigheden
De veranderende arbeidsmarkt vraagt volgens Simon ook om een andere manier van kijken naar loopbanen. Niet de functie en de daaraan verbonden specifieke kennis die iemand nu heeft, maar de vaardigheden die iemand bezit en kan ontwikkelen, worden steeds belangrijker. Dat sluit volgens hem beter aan bij de werkelijkheid: steeds minder mensen blijven hun hele carrière in dezelfde functie werken. Werkgevers kijken daarom niet alleen naar ervaring, maar steeds vaker naar vaardigheden en ontwikkelvermogen.
Dat vraagt om vooruitdenken: niet pas bijsturen als het niet meer gaat, maar vooraf nadenken over welke taken bij je passen in elke fase van je carrière. Kortom, een Curriculum Vitae (CV) die vooruitkijkt in plaats van naar het verleden. Duurzame inzetbaarheid begint volgens Simon dan ook bij de vraag: waar wil ik over 5 jaar staan, en wat is daarvoor nodig?
Het wordt tijd voor een CV die vooruitkijkt in plaats van naar het verleden.
Author
Author details
Simon maakte zelf de stap
Ook in mijn eigen loopbaan heb ik ervaren hoe belangrijk het is om vooruit te kijken, vertelt Simon. Ik ben opgeleid als fysiotherapeut en werkte 10 jaar in een verpleeghuis en in de sportwereld.
Na een paar jaar vroeg ik mezelf af of ik dit werk tot mijn pensioen wilde blijven doen.
Samen met mijn leidinggevende ben ik toen meer organiserende taken gaan oppakken. Daarna volgde ik een opleiding Management en Bedrijfskunde. Die stap opende de deur naar nieuwe mogelijkheden. Inmiddels werk ik al 26 jaar bij het re-integratiebedrijf van a.s.r. In die tijd heb ik verschillende functies vervuld en ben ik mezelf blijven ontwikkelen.
Die ervaring heeft mij geleerd hoe waardevol het is om regelmatig stil te staan bij de vraag of je huidige werk nog steeds bij je past. Soms leidt dat tot een opleiding, het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden of een andere stap in je loopbaan. En soms is de conclusie juist dat je op de goede plek zit. Het belangrijkste is dat je jezelf die vraag blijft stellen. Dat houdt je scherp op je eigen ontwikkeling.
De arbeidsmarkt verandert snel
Volgens het Future of Jobs Report 2025 groeien AI- en datavaardigheden het snelst richting 2030. Tegelijk worden juist menselijke kwaliteiten belangrijker naarmate AI een grotere rol speelt: creatief denken, samenwerken, communiceren en problemen oplossen zijn dingen die AI (nog) niet overneemt.
Volgens het rapport heeft naar verwachting 59% van de wereldwijde beroepsbevolking vóór 2030 aanvullende scholing nodig om inzetbaar te blijven.
Werknemers lijken zich daarvan bewust: uit de NEA 2025 blijkt dat ze vooral behoefte hebben aan tijd om te leren (44,5%), begeleiding of coaching (31%) en opleidingen of cursussen (31%). De behoefte is er dus al, de uitdaging ligt vooral in het creëren van ruimte om die ontwikkeling ook echt mogelijk te maken. Werkgevers en mogelijk ook de overheid hebben hier een belangrijke rol in.
Wie zich blijft ontwikkelen, blijft inzetbaar
De snelle opkomst van AI maakt één ding volgens Simon duidelijk: inzetbaarheid gaat steeds minder over één functie en steeds meer over het vermogen om mee te bewegen. Dat betekent blijven leren, nieuwe vaardigheden ontwikkelen en openstaan voor andere rollen en mogelijkheden. Voor werknemers vraagt dat om ambitie, nieuwsgierigheid en regie. Voor werkgevers vraagt het om flexibiliteit en creativiteit en het durven geven van ruimte en vertrouwen.
Want hoe sneller werk verandert, hoe belangrijker het wordt om niet vast te houden aan wat iemand ooit deed, maar te investeren in wat iemand morgen nog kan.
Expert aan het woord: Simon Klomp
Simon Klomp is manager Innovatie en Kwaliteit Diensten bij a.s.r. re-integratie en werkt al ruim 26 jaar in de inkomensbranche. Vanuit die jarenlange ervaring heeft hij brede kennis van vraagstukken binnen sociale zekerheid, inkomen en arbeidsmarkt. Hij denkt hier vanuit verschillende expertgroepen actief over mee, onder meer binnen het Verbond van Verzekeraars en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Vanuit die expertise kan hij goed duiden wat er speelt en zijn visie delen op vraagstukken die de toekomst van werk en inkomen bepalen.
